Olejek eteryczny to naturalna, silnie skoncentrowana substancja zapachowa pozyskiwana z różnych części roślin, takich jak liście, kwiaty, korzenie, skórki owoców czy żywice. Powstaje poprzez destylację parą wodną lub tłoczenie na zimno (w przypadku cytrusów).Olejek eteryczny zawiera lotne związki chemiczne charakterystyczne dla danej rośliny, dlatego ma jej intensywny zapach oraz określone właściwości aromaterapeutyczne i kosmetyczne. Stosuje się go m.in. w aromaterapii, kosmetykach, masażach, inhalacjach, jako aromat do pożywienia oraz w naturalnych środkach czystości.

Naturalne olejki eteryczne i olejki zapachowe różnią się pochodzeniem, składem i zastosowaniem:

1. Pochodzenie

• Olejki eteryczne – powstają wyłącznie z roślin – z liści, kwiatów, skórek czy żywic. Stanowią złożoną mieszaninę kilkudziesięciu, a nawet kilkuset naturalnych związków chemicznych. Choć niektóre składniki mogą działać drażniąco i u niektórych osób wywoływać reakcje alergiczne to olejki są cenione za swoje właściwości wspierające układ nerwowy i hormonalny oraz za działanie przeciwinfekcyjne. Wpływają również na poprawę nastroju, koncentrację i wspierają relaksację.
• Olejki zapachowe – są produktami syntetycznymi, wytwarzanymi w laboratoriach z różnych związków chemicznych. Często dodaje się do nich ftalany, które wzmacniają i utrwalają aromat, dzięki czemu zapach takich olejków może być bardziej intensywny i trwały niż olejków eterycznych. Coraz częściej zwraca się jednak uwagę na potencjalne, niekorzystne działanie niektórych ftalanów na organizm, dlatego rośnie zainteresowanie ich ograniczaniem.

2. Skład

• Olejek eteryczny – z założenia ma czysty, naturalny skład roślinny; zawiera wyłącznie lotne związki pochodzące z rośliny.
• Olejek zapachowy – to mieszanka związków chemicznych (czasem z dodatkiem małej ilości naturalnych ekstraktów), stworzona, by imitować zapachy – także takie, których nie da się uzyskać z natury, np. „bawełna”, „wanilia” (prawdziwy olejek waniliowy nie istnieje), „morze”, "czekolada". Imitują też zapachy naturalnych olejków eterycznych.

3. Zastosowanie

• Olejek eteryczny – używany w aromaterapii, inhalacjach, masażu, kosmetyce naturalnej; ma właściwości terapeutyczne.
• Olejek zapachowy – używany głównie do świec, mydeł, kosmetyków i perfum dla uzyskania zapachu, ale nie ma właściwości terapeutycznych.

4. Bezpieczeństwo

• Olejek eteryczny – silnie skoncentrowany, wymaga ostrożności i rozcieńczania. Ma wiele właściwości terapeutycznych, ale może podrażniać skórę i wywoływać reakcje alergiczne.
• Olejek zapachowy – chociaż może być łagodniejszy i mniej drażniący dla skóry to nie ma żadnych właściwości terapeutycznych, a wręcz może rozregulowuje układ nerwowy i hormonalny, a także powodować bóle głowy.

5. Cena

• Olejek eteryczny – ceny są bardzo zróżnicowane od 30 zł do kilkuset złotych. Cena podyktowana jest kilkoma kluczowymi czynnikami, takimi jak: rzadkość surowca roślinnego (np. róża, sandałowiec, mirra), ilość surowca potrzebna do destylacji (np. tona płatków róży na 1 kg olejku) oraz złożoność i czasochłonność samego procesu pozyskiwania.
• Olejek zapachowy – zwykle kosztuje około 10 złotych.

Uwaga! Niestety nie wszystkie produkty opisane jako "olejek eteryczny" są prawdziwymi, czystymi i naturalnymi olejkami. Piszemy o tym więcej w kolejnych odpowiedziach.

Istnieją dwie główne metody pozyskiwania czystych olejków eterycznych:

• Destylacja z parą wodną: Najczęstsza metoda. Para wodna przechodzi przez materiał roślinny, uwalniając lotne cząsteczki olejku, które następnie są schładzane i kondensowane.
• Tłoczenie na zimno: Metoda stosowana do olejków cytrusowych. Olejek jest mechanicznie wyciskany ze skórek owoców bez użycia ciepła.

Różnica w zapachu wynika z naturalnej zmienności składu chemicznego olejków, na który wpływają:

• Kraj pochodzenia: Warunki glebowe, klimat i wysokość uprawy. Np. kocanki z Korsyki ma bogatszy skład chemiczny niż kocanki z innych miejsc i pachnie dużo intensywniej.
• Gatunek rośliny: Np. istnieje wiele odmian lawendy (np. Lavandula angustifolia ma inny profil niż Lavandula latifolia).
• Część rośliny: Np. z drzewka pomarańczy gorzkiej możemy mieć aż 3 rodzaje olejków pozyskiwanych z kwiatów, liści lub z owoców.
• Metoda ekstrakcji: Tłoczenie na zimno daje inny zapach niż destylacja. W naszej kolekcji znajdziesz np. bergamotkę destylowaną i zimnotłoczoną.

Czyste, naturalne olejki eteryczne zawsze będą się różnić w subtelny sposób pod względem zapachu, barwy i składu pomiędzy partiami. Jednolity zapach świadczy zazwyczaj o tym, że zapach został "udoskonalony" syntetycznie.

Skąd wynikają te różnice?
Kluczowym czynnikiem kształtującym skład chemiczny i aromat olejków eterycznych są warunki wzrostu roślin. Zmienne takie jak intensywność nasłonecznienia, temperatura, poziom opadów oraz długość sezonu wegetacyjnego w danym roku subtelnie modyfikują proporcje poszczególnych związków chemicznych w roślinie. Przykładowo, w słonecznych, ale wilgotnych latach lawenda może produkować więcej linalolu, co będzie wyczuwalne w jej aromacie i składzie.Warto zauważyć, że w świecie wina te subtelne niuanse aromatyczne, będące odzwierciedleniem zmieniających się warunków pogodowych w danym roku, są wysoko cenione przez koneserów.

Różnice w składzie olejków Urulu to różnice rzędu kilku lub wręcz kilku dziesiętnych procent.

Przykłady:
Lawenda w jednym roku może mieć 30% linalolu, a w następnym 31%.
Święta bazylia w jednym roku może mieć 52% eugenolu, a w następnym 54%.
Mięta pieprzowa w jednym roku może mieć 38.4% mentolu, a w następnym 37.7%.

Badania GC/MS pokazują te subtelne różnice składu między destylacjami, natomiast dbamy o to, żeby odchylenia zawsze mieściły się w normach danego olejku eterycznego i nie odbiegały znacząco od partii z poprzedniego roku. Na właściwości terapeutyczne olejku nie wpływają takie subtelne kilkuprocentowe odchylenia w składzie. Istotne różnice w składzie, które wpływają na właściwości terapeutyczne, wynoszą kilkanaście do kilkudziesięciu procent danego składnika (np. zawartość cyneolu w eukaliptusie z różnych regionów może wahać się od 45% do 90%). Tak dużych wahań nie obserwujemy w destylacjach olejków z kolekcji Urulu.

W świecie olejków eterycznych subtelności mają ogromne znaczenie. Niektóre rośliny, jak lawenda lekarska czy szałwia muszkatołowa, potrafią zaskoczyć wyczuwalnymi różnicami w zapachu między destylacjami, nawet jeśli analiza składu nie ujawnia wyraźnych zmian. Inne, takie jak pieprz różowy, oregano, ylang ylang czy cytrusy, charakteryzują się większą stabilnością aromatu.

W Urulu zapraszamy Cię do odkrywania fascynujących niuansów zapachowych naturalnych olejków, które mogą się różnić w zależności od roku destylacji. Podobnie jak w przypadku wina, każda partia skrywa unikalną paletę aromatów, oferując niepowtarzalne doświadczenie sensoryczne.

Jednym z najważniejszych powodów, dla których zdecydowaliśmy się sprowadzać olejki eteryczne samodzielnie z destylarni z różnych części świata, była kwestia etycznego traktowania pracowników na każdym etapie – od uprawy, przez zbiory, aż po destylację roślin. Zależało nam na pewności, że olejki, których sami używamy w aromaterapii, mają w pełni transparentny łańcuch dostaw i pochodzą z uczciwych, sprawdzonych źródeł, które mogliśmy zweryfikować poprzez rozmowy.

Zależało nam również na pewności, że rośliny pozyskiwanie są w sposób zrównoważony, a destylarnie i plantacje wprowadzają proekologiczne i prospołeczne rozwiązania w swoim regionie.

Olejki eteryczne z roku na rok stają się coraz bardziej popularne, zachodnie rynki napędzają ich sprzedaż i w pogoni za zyskiem na plantacjach (nawet tych z certyfikatami organiczności) często dochodzi do wyzysku pracowników i nadmiernej eksploatacji ziemi. Niszczenie naturalnych siedlisk i zaburzenia naturalnego cyklu wzrostu roślin dziko rosnących to kolejne negatywne skutki popularności olejków eterycznych.

Często plantacje w uboższych rejonach świata wykupowane są przez inwestorów z Chin i USA, którzy stawiają na zysk, tym samym doprowadzając do kolejnej fali wyzysku rdzennych mieszkańców i nadmiernej eksploatacji ziemi w wielu regionach świata.

Zależało nam zatem na docieraniu bezpośrednio do plantacji i destylarni, które prowadzone są przez lokalnych mieszkańców. Często destylarnie te zawiązują spółdzielnie, dzięki którym łatwiej docierają do nowych klientów. Zdarza się, że spółdzielnie te nawiązują współpracę z europejskimi łącznikami, którzy ułatwiają komunikacje – nadal jednak wybieramy tylko takie miejsca, które są transparentne w swojej etyczności i organiczności.

Od początku istnienia marki Urulu naszym priorytetem było wyszukiwanie olejków eterycznych destylowanych z roślin pochodzących z certyfikowanych upraw organicznych.

Jedynym wyjątkiem były olejki eteryczne pozyskiwane z roślin dziko rosnących. W takich przypadkach, ze względu na specyfikę pozyskiwania, nie zawsze możliwe jest uzyskanie certyfikatu. Zawsze jednak były to olejki z roślin zbieranych w sposób zrównoważony i z poszanowaniem środowiska.

Z perspektywy kilku lat doświadczenia i licznych rozmów z właścicielami destylarniami i plantacji, wiem, że w niektórych przypadkach, certyfikaty organiczne nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty poziom dbałości o środowisko naturalne. Są kraje, gdzie takie certyfikaty można kupić nie zawsze spełniając restrykcyjne warunki czystości i organiczności narzucane przez jednostki certyfikujące (więcej na ten temat przeczytasz TUTAJ).

Od początku naszej działalności to jednak człowiek i autentyczność jego działań były dla nas na pierwszym miejscu. Czujemy, że dużo ważniejsze od certyfikatów są dla nas relacje, zaufanie i świetna komunikacja z dostawcami olejków, które sprowadzamy do kolekcji Urulu. Nawiązaliśmy już wiele pięknych relacji i z radością wspieram miejsca, które – podobnie jak mu – działają z myślą o zrównoważonym rozwoju i troską o środowisko naturalne.

To zależy od tego, co rozumiemy pod pojęciem „jakości terapeutycznej”. Warto wyjaśnić, że nie jest to żaden oficjalny standard, norma prawna ani certyfikat przyznawany przez niezależne instytucje.

Jest to określenie marketingowe, powielane przez niektóre marki, które ma sugerować, że dany olejek jest wyjątkowo czysty, wysokiej jakości i nadający się do celów terapeutycznych. Należy jednak pamiętać, że termin ten może być użyty przez każdego producenta i nie jest weryfikowany przez żadne niezależne instytucje.

W praktyce doświadczeni aromaterapeuci i świadomi konsumenci podkreślają, że to nie hasła na etykiecie świadczą o jakości, ale wiele innych czynników które można zweryfikować (patrz następne pytanie)

My nie czujemy potrzeby powielania haseł marketingowych innych firm, tym bardziej, że "działanie terapeutyczne" zarejestrowane jest prawnie dla farmaceutyków i o ile aromaterapeuci ogólnie mogą opowiadać o właściwościach terapeutycznych olejków eterycznych (chociaż bardzo ostrożnie) to już taka deklaracja marketingowa marki bez rejestracji olejku eterycznego jako farmaceutyku jest niezgodna z prawem.

Wydawało by się, że najprostszym sposobem jest upewnienie się, że olejek jest 100% naturalny i czysty – ale niestety jest to realnie trudne do zweryfikowania, ponieważ na rynku istnieje wiele produktów oznaczonych jako „naturalne” "czyste", które w rzeczywistości są syntetyczne lub zafałszowane.

Aby ocenić autentyczność i jakość olejku, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych elementów:

1. Pełna nazwa botaniczna
Etykieta powinna zawierać łacińską nazwę rośliny, np. Lavandula angustifolia. To gwarantuje, że wiemy, z jakiego konkretnie gatunku pochodzi olejek. Często zdarza się na przykład, że olejki podpisane jako lawenda to tak naprawdę dużo tańsze hybrydy lawendy, które nie nadają się do aromaterapii dzieci.

2. Kraj pochodzenia i część rośliny
Różne regiony świata dają olejki o różnym profilu chemicznym. Kocanki z Korsyki ma bogatszy skład chemiczny niż kocanki z innych miejsc i pachnie dużo intensywniej. Informacja o części rośliny z której destylowany jest olejek (np. liście, kwiaty, żywica) to również informacja dla nas, że producent jest świadomy, jaki dokładnie olejek oferuje i dba o przekazanie klientowi tej kluczowej informacji.

3. Numer partii i data destylacji
Numer partii to standard i obowiązek w produkcji wysokiej jakości olejków. Dodatkowym atutem jest data destylacji, ale jest to możliwe tylko wtedy, kiedy marka oferuje olejki pochodzące bezpośrednio z destylarni, a nie z mieszaniny olejków (np. olejku lawendowego) z różnych źródeł i różnych lat.

4. Subtelne różnice zapachowe między partiami
Naturalne olejki mogą nieznacznie różnić się między partiami zapachem, składem i kolorem – to dobry znak. Skład chemiczny rośliny zależy od warunków środowiskowych: pogody, pory roku, gleby, czasu zbioru. Te zmiany odzwierciedlają się w finalnym zapachu i składzie naturalnych olejków eterycznych.

5. Informacja o chemotypie (dla wybranych roślin)
Dotyczy to m.in. tymianku i rozmarynu. Chemotyp to specyficzny skład chemiczny, który decyduje o właściwościach olejku, np. olejek tymiankowy chemotyp linalolowy jest łagodniejszy i bezpieczny dla dzieci w przeciwieństwie do olejku tymiankowego o chemotypie tymol. Świadoma marka, dbająca o jakość i bezpieczeństwo stosowania, wymienia te chemotypy (np. dla rozmarynu i tymianku), ponieważ różnice te mają bezpośredni wpływ na właściwości terapeutyczne i profile bezpieczeństwa.

6. Transparentność marki
Transparentość marki to jeden z głównych drogowskazów. Czy marka wie, skąd dokładnie pochodzą olejki, które oferuje (nie tylko kraj pochodzenia, ale konkretne miejsce)? Czy zna swoich dostawców? Czy może coś więcej opowiedzieć o tym jak dokładnie wzrastają rośliny z których destylowane są olejki, które oferuje?

Nie korzystamy z rekomendacji żadnych stowarzyszeń branżowych. Warto wiedzieć, że tego typu rekomendacje i wyróżnienia należy traktować przede wszystkim jako element marketingu, a nie jako potwierdzenie najwyższej jakości olejków. Podchodzimy do takich rekomendacji i wyróżnień ostrożnie, ponieważ wiele organizacji „rekomendujących” olejki eteryczne powstaje z inicjatywy samych producentów lub działa dzięki ich finansowaniu. W praktyce oznacza to, że rekomendacja nie jest wynikiem obiektywnej, bezstronnej oceny jakości produktu, lecz formą wzajemnej promocji.

Olejki Urulu są czyste, nie zawierają pestycydów, wypełniaczy i syntetycznych dodatków.

Stosowanie wewnętrzne olejków eterycznych jest jednak tematem, który nie ma nic wspólnego z czystością olejków.

Aby rozsądnie i świadomie podejść do tego tematu, warto poznać dwa kluczowe aspekty, wokół których skupia się dyskusja:

1. CZY OLEJKI ETERYCZNE STOSOWANE DOUSTNIE SĄ SKUTECZNE I BEZPIECZNIE?
2. PRAWNE FORMY REJESTRACJI DOPUSZCZAJĄCE SPOŻYWANIE OLEJKÓW ETERYCZNYCH.

O tych aspektach możesz przeczytać w TYM artykule.

W skrócie jednak – większość szkół aromatererapii zdecydowanie NIE zaleca i odradza stosowania większości olejków eterycznych wewnętrznie (doustnie) bez nadzoru wykwalifikowanego specjalisty.

Dlaczego stosowanie wewnętrzne olejków eterycznych jest ryzykowne?

1. Olejki eteryczne to silnie skoncentrowane substancje. Połknięcie nawet jednej kropli może prowadzić do podrażnienia lub uszkodzenia błon śluzowych jamy ustnej, przełyku i żołądka, a w większych ilościach także do zatrucia.
2. Wiele składników olejków (np. fenole, ketony) jest metabolizowanych przez wątrobę i może być toksycznych dla tego narządu lub nerek, zwłaszcza przy długotrwałym lub nieprawidłowym stosowaniu.
3. Olejki mogą wchodzić w interakcje z przyjmowanymi lekami, zmieniając ich skuteczność lub zwiększając ich toksyczność.

Podsumowując: Na własną rękę i w domowej aromaterapii najbezpieczniejszą i bardzo skuteczną formą stosowania olejków eterycznych jest dyfuzja, chociaż warto pamiętać, że nawet ona może powodować reakcje alergiczne i podrażnienia.

Dyfuzja i inhalacja z udziałem olejków eterycznych są uznawane za najszybsze drogi wchłaniania składników olejków do krążenia ogólnoustrojowego. Cząsteczki olejków nie działają tylko lokalnie (np. na błonę śluzową nosa czy płuca), ale stają się częścią układu krążenia i mogą oddziaływać na odległe organy i tkanki, a także zostać tam metabolizowane i wydalone.

Jednocześnie dawki olejków przyjmowanych w dyfuzji i inhalacji są bezpieczne dla naszego ciała i wywołują dużo mniej skutków ubocznych niż stosowanie olejków na skórę czy doustnie. Jednak również w dyfuzji należy unikać nadmiernych stężeń, które mogą podrażniać błony śluzowe i drogi oddechowe, co jest szczególnie istotne dla osób wrażliwych i cierpiących na schorzenia takie jak astma i inne choroby płuc.

Fakt, że na naszych etykietach znajdują się piktogramy i komunikaty ostrzegawcze, nie świadczy o tym, że olejek jest syntetyczny, zanieczyszczony czy "sztuczny". Jest to obowiązek prawny wynikający z europejskich regulacji, które są stosowane do wszystkich substancji chemicznych wprowadzanych do obrotu – zarówno naturalnych jak i syntetycznych.

Dlaczego czysty, naturalny olejek to według oznaczeń "substancja niebezpieczna"?

1. Regulacje CLP (Klasyfikacja, Etykietowanie i Pakowanie): W Unii Europejskiej olejki eteryczne są traktowane jako substancje na mocy Rozporządzenia CLP. To rozporządzenie wymaga oznakowania każdej substancji, która w czystej postaci posiada określone właściwości niebezpieczne.
2. Olejki eteryczne są jednymi z najbardziej skoncentrowanych naturalnych substancji, pełnymi aktywnych związków: terpenów, aldehydów, fenoli i innych.

Dlatego wiele czystych olejków:

• może działać silnie drażniąco na skórę lub oczy w formie nierozcieńczonej (np. cynamon, oregano);
• bywa toksycznych po połknięciu w dużej ilości;
• jest groźnych dla organizmów wodnych, co wymaga piktogramu środowiskowego;
• jest łatwopalnych

To właśnie te naturalne właściwości biologiczne decydują o ich klasyfikacji – nie syntetyczne dodatki. To jest znak czystości, nie zanieczyszczenia: obecność piktogramów i oświadczeń bezpieczeństwa (np. "Może powodować reakcję alergiczną skóry") jest w rzeczywistości potwierdzeniem, że mamy do czynienia z wysokim stężeniem naturalnych, aktywnych substancji chemicznych, a firma jest w pełni transparentna co do ich potencjalnej szkodliwości w niewłaściwym użyciu.

Piktogramy to znak transparentności, a nie „chemiczności”

Obecność symboli ostrzegawczych świadczy o tym, że:

• produkt jest prawidłowo sklasyfikowany zgodnie z prawem,
• zawiera wysokie stężenie naturalnych, aktywnych substancji (dlatego wymaga ostrożności!),
• producent nie ukrywa potencjalnych zagrożeń wynikających z niewłaściwego użycia.

W praktyce jest to dowód czystości i mocy olejku, a nie oznaka jego zafałszowania. Paradoksalnie syntetyczne olejki zapachowe mają zazwyczaj tylko jeden piktogram.

Różnica w intensywności zapachu wynika z budowy chemicznej każdego olejku.Każdy olejek składa się z maleńkich cząsteczek zapachowych. O sile zapachu decydują:

 1. Prędkość Uwalniania Zapachu (Lotność)Cząsteczki olejków różnią się pod względem tego, jak szybko "ulatniają się" z dyfuzora do powietrza.

• Mocne, świeże nuty (np. mięty, eukaliptusy, cytrusy): Mają cząsteczki, które są bardzo lotne. Uwalniają się one do powietrza natychmiast po włączeniu dyfuzora. To sprawia, że zapach jest natychmiastowy i intensywny.
• Subtelne, cięższe nuty (np. sandałowiec, wetiweria): Mają cząsteczki, które są mało lotne (czyli cięższe). Uwalniają się powoli i stopniowo. Zapach jest delikatniejszy na początku, ale często utrzymuje się dłużej.

2. Wyczuwalność Przez NosNiektóre związki chemiczne są po prostu łatwiej wykrywane przez nasz zmysł węchu, nawet jeśli jest ich w powietrzu niewiele. W rezultacie, nawet niewielka ilość łatwo wyczuwalnego olejku (np. goździka) daje wrażenie dużej intensywności, podczas gdy olejki z trudniejszymi do wykrycia cząsteczkami (np. copaiba, sandałowiec) muszą być w znacznie większym stężeniu, aby je poczuć.

Podsumowując: To nie ilość kropli, ale natura samych cząsteczek decyduje o intensywności. Olejek jest łatwo wyczuwalny, gdy jego cząsteczki są lotne i łatwo wykrywalne.

Nie każda firma musi mieć piktogramy na etykiecie czystego olejku eterycznego, ponieważ olejki eteryczne można rejestrować również jako aromaty spożywcze, kosmetyki lub suplementy.

Obecnie jednak w związku z najnowszymi interpretacjami prawnymi coraz więcej europejskich firm stosuje oznakowanie CLP (piktogramy i hasła ostrzegawcze), dlatego piktogramy stają się coraz częściej widoczne na olejkach eterycznych.

Zabezpieczenia typu „child-proof” stosujemy z trzech głównych powodów:

1. Wymogi prawne dotyczące substancji sklasyfikowanych jako niebezpieczne
Czyste olejki eteryczne, zgodnie z europejskimi przepisami CLP, są klasyfikowane jako substancje, które mogą:

• powodować podrażnienia skóry lub oczu,
• wywoływać reakcje alergiczne,
• być szkodliwe po połknięciu w większej dawce,
• stanowić zagrożenie dla małych dzieci w przypadku przypadkowego spożycia.

W związku z tym rozporządzenia UE wymagają stosowania opakowań z zabezpieczeniami przed dziećmi w przypadku produktów zaklasyfikowanych do określonych kategorii zagrożeń.

2. Realne bezpieczeństwo domowego użytkowania
Olejki eteryczne mają intensywny zapach, co często przyciąga dzieci. Jednocześnie niewielka ilość czystego olejku (np. mięty pieprzowej, eukaliptusa czy cynamonu) może działać silnie drażniąco lub toksycznie, jeśli zostanie połknięta lub dostanie się do oka.Zabezpieczenie przed dziećmi jest więc sposobem na:

• ograniczenie ryzyka przypadkowego otwarcia,
• zmniejszenie ryzyka połknięcia lub poparzenia chemicznego,
• bezpieczne przechowywanie olejków w domach, w których są dzieci.

3. Transparentność i odpowiedzialność marki
Stosowanie bezpiecznych nakrętek to standard u producentów, którzy:

• sprzedają czyste, nierozcieńczone olejki eteryczne,
• prawidłowo je klasyfikują zgodnie z europejskimi przepisami,
• dbają o realne bezpieczeństwo użytkowników, a nie tylko o aspekt marketingowy.

Nakrętka zabezpieczająca jest więc po prostu elementem odpowiedzialnego i profesjonalnego podejścia do sprzedaży produktów o wysokiej mocy działania.

Olejki eteryczne to bardzo silnie skoncentrowane substancje. Stosowanie ich nierozcieńczonych (tzw. "czystych") bezpośrednio na skórę lub w zbyt wysokim stężeniu w powietrzu może prowadzić do:

• Podrażnienia skóry.
• Reakcji alergicznych i uczulenia- to jest trwała nadwrażliwość, która uniemożliwi używanie danego olejku w przyszłości.
• Podrażnienia dróg oddechowych i błon śluzowych.
• Reakcji fototoksycznych (np. niektóre olejki cytrusowe na skórze wystawionej na słońce).

W aromaterapii dyfuzyjnej należy stosować stężenia dostosowane do pomieszczenia i osób w nim przebywających (patrz FAQ Dyfuzory).

Standardowo zaleca się rozcieńczenie 1–3% dla dorosłych. Oznacza to 1–3 krople olejku na łyżeczkę (5 ml) oleju bazowego. Natomiast są olejki przy których rekomendowane rozcieńczenie to mniej niż 1% np. trawa cytrynowa, oregano, tulsi, goździk, cynamon, tymianek ct. tymol.

Fototoksyczność to zjawisko, w którym niektóre składniki chemiczne zawarte w olejku eterycznym stają się toksyczne pod wpływem promieniowania UV (światło słoneczne, solarium). Skutkiem może być poważne poparzenie, przebarwienia lub trwałe uszkodzenie skóry.

Olejki fototoksyczne to głównie tłoczone na zimno olejki cytrusowe, takie jak Bergamotka, Cytryna, Grejpfrut. Należy unikać nakładania ich na skórę na 12 do 18 godzin przed ekspozycją na słońce lub silne promieniowanie UV. Pomarańcza i mandarynka zimnotłoczone nie mają działania fototoksycznego. Podobnie destylowana bergamotka. Więcej o fototoksyczności znajdziesz w naszym wpisie na blogu TUTAJ.

Ten temat szczegółowo omówiliśmy w zakładce FAQ dyfuzory.

W kontekście podrażnień i reakcji alergicznych stężenia w powietrzu olejków dyfuzowanych są niskie, więc ryzyko podrażnienia jest dużo niższe niż przy aplikacji na skórę czy stosowaniu doustnym. Jednakże, w obecności dzieci, zwierząt i osób wrażliwych, takie olejki jak goździk czy cynamon należy dawkować wyjątkowo oszczędnie lub wcale.

Stosowanie aromaterapii w ciąży może być pomocne w łagodzeniu wielu dolegliwości, zarówno na wczesnym etapie (mdłości), jak i w kolejnych miesiącach. Stosowanie olejków eterycznych w tym czasie wymaga jednak szczególnej ostrożności.

Nie wszystkie olejki eteryczne są bezpieczne dla kobiet w ciąży, a nawet te dopuszczalne mogą powodować niepożądane skutki uboczne, jeśli nie są stosowane prawidłowo.

Zanim sięgniesz po olejki eteryczne w tym wyjątkowym czasie, warto więc dowiedzieć się jak najwięcej na temat ich bezpiecznego stosowania i zakresu zastosowań.

Wraz z Weroniką Rudnicką (IG @shamatherapy)- aromaterapeutką specjalizującą się w aromaterapii w ciąży napisałam e-booka “Aromaterapia dla kobiet w ciąży”, którego możesz pobrać bezpłatnie TUTAJ.Zapraszam również do przeczytania artykułu na blogu “Poród i aromaterapia”. Znajdziesz go TUTAJ.

Tak, ale z zachowaniem ostrożności i tylko w minimalnych dawkach.
Kluczowe zasady dyfuzji przy dzieciach:

1. Zacznij od 1 kropli olejku na 50 ml wody.
2. Czas dyfuzji około 5–20 minut.
3. Używaj tylko olejków bezpiecznych dla niemowląt i małych dzieci (np. lawenda lekarska, rumianek rzymski, mandarynka i inne wymienione w naszej bazie wiedzy).
4. Eukaliptus gałkowy, mięta pieprzowa i rozmaryn nie są bezpieczne dla dzieci poniżej około 6 roku życia (w zależności od olejku), ponieważ mogą spowolnić oddech lub wywołać skurcz oskrzeli.

Istnieje duża różnorodność w podejściu aromaterapeutów do stosowania aromaterapii u dzieci. Wynika to z indywidualnych doświadczeń i wypracowanych przez nich reguł. Niektórzy do 3 roku życia odradzają stosowania olejków eterycznych w ogóle (polecając hydrolaty). Inni natomiast przedstawiają szczegółowe wytyczne dotyczące bezpiecznego używania olejków eterycznych u dzieci w różnych grupach wiekowych.

Całą swoją wiedzę o aromaterapii dla dzieci streściłam w e-booku, który możesz pobrać bezpłatnie.POBIERAM BEZPŁATNEGO E-BOOKA “AROMATERAPIA DLA DZIECI”

Aromaterapia zwierząt to osobny dział aromaterapii.
Jest skuteczna w przypadku koni, psów i kotów, ale nie wszystkie zwierzęta są na nią podatne. Olejki eteryczne pomagają zwierzętom się zrelaksować, uspokoić, są używane przez niektórych behawiorystów, którzy pracują ze zwierzętami po traumach. Przy aromaterapii zwierząt warto stosować się do poniższych zasad:

• Skóra: Generalnie nie zaleca się stosowania olejków eterycznych bezpośrednio na sierść lub skórę zwierząt ze względu na ich wysoką koncentrację.
• Dyfuzory ultradźwiękowe: Podczas używania dyfuzorów ultradźwiękowych jest potencjalne ryzyko, że jakieś mikro cząsteczki olejków, które krążą w powietrzu osiądą na sierści zwierzęcia. Warto zatem zadbać o stawianie dyfuzorów z dala od zwierząt i nie dyfuzować intensywnie w ich pobliżu.
• Dyfuzory bezwodne: dyfuzory bezwodne tworzą aromatyczną mgiełkę z samego olejku eterycznego, taka dyfuzji wiążę się ze znacznie większym ryzykiem osiadania cząsteczek olejków na sierści zwierzęcia skąd może zostać zlizana.
• Rozcieńczenie: Zawsze warto także otworzyć okno, aby zapewnić dodatkową wentylację. Ogólnie rzecz biorąc, im bardziej rozcieńczysz olejek, tym bezpieczniejszy powinien być dla Twojego pupila. Im wyższe stężenie olejku eterycznego, tym większe ryzyko dla zwierzęcia.

Szczególna Wrażliwość Kotów
Koty są zwykle bardziej wrażliwe na olejki eteryczne niż psy z kilku powodów:

1. Pielęgnacja futra: Koty częściej liżą się, dbając o czystość. Gdy olejki rozproszone w powietrzu osadzają się na ich sierści, mogą wchłonąć się przez skórę lub zostać połknięte podczas tej naturalnej czynności.
2. Inny metabolizm: Koty mają problemy z metabolizowaniem i usuwaniem niektórych składników występujących w olejkach, zwłaszcza związków takich jak fenole i d-limonen. Ich wątroba i nerki nie posiadają enzymów niezbędnych do rozkładu tych związków, co może prowadzić do nagromadzenia się toksyn. Jeśli używasz dyfuzora w pobliżu zwierząt, zawsze obserwuj je pod kątem oznak zatrucia. Jeśli zauważysz, że zwierzę zachowuje się nienormalnie (np. jest osowiałe, ma trudności z oddychaniem, wymiotuje), zaleca się natychmiastowy kontakt z kontrolą zatruć dla zwierząt i wizytę w pogotowiu weterynaryjnym.  Jeśli dyfuzujesz olejki w obecności psa lub kota zawsze zapewnij zwierzęciu możliwość opuszczenia pomieszczenia.

Natomiast są pewne grupy olejków eterycznych, które według przesłanek mogą zadziałać szkodliwe na zwierzęta. Ich listy znajdziesz poniżej.

Koty są zwykle bardziej wrażliwe na olejki eteryczne niż psy z powodów, które zamieściliśmy powyżej.

Natomiast jest też wielu aromaterapeutów, którzy uważają, że większość olejków nie jest szkodliwa dla kotów, a koty żyjące w domach, w których wiele lat dyfuzuje się olejki czują się świetnie, nie chorują i nie mają żadnych problemów zdrowotnych. Jeśli chcesz zgłębić ten temat zapraszam do przeczytania tych dwóch angielskojęzycznych artykułów:

ARTYKUŁ 1
ARTYKUŁ 2

Jakie olejki eteryczne mogą być szkodliwe dla kota?
Olejki eteryczne wymieniane w niektórych nurtach aromaterapii jako potencjalnie toksyczne dla kotów:

• Cedr
• Cynamon
• Cytrusy
• Drzewo herbaciane
• Eukaliptus
• Goździk
• Hyzop
• Mięta pieprzowa
• Oregano
• Sosna
• Tymianek
• Wrotycz
• Ylang Ylang

Pamiętaj, że ta lista nie jest pełna i zawiera tylko olejki znajdujące się w kolekcji Urulu. Indywidualna reakcja na olejki może być inna u każdego zwierzęcia (tak jak u ludzi). Zawsze, kiedy masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa, zachowaj szczególną ostrożność. W celu uzyskania wiarygodnej porady, koniecznie skonsultuj się z lekarzem weterynarii lub doświadczonym specjalistą w dziedzinie aromaterapii zwierząt.

Olejki eteryczne wymieniane w niektórych nurtach aromaterapii jako potencjalnie toksyczne dla psów:

• Drzewo herbaciane
• Sosna

Pamiętaj, że ta lista nie jest pełna i zawiera tylko olejki znajdujące się w kolekcji Urulu. Indywidualna reakcja na olejki może być inna u każdego zwierzęcia (tak jak u ludzi). Zawsze, kiedy masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa, zachowaj szczególną ostrożność. W celu uzyskania wiarygodnej porady, koniecznie skonsultuj się z lekarzem weterynarii lub doświadczonym specjalistą w dziedzinie aromaterapii zwierząt.

Te dwa zjawiska są często mylone, ale stanowią zupełnie różne mechanizmy reakcji organizmu na olejek eteryczny.

Działanie Drażniące
Drażnienie jest reakcją, która wynika z uszkodzenia tkanki spowodowanego nadmiernym stężeniem substancji chemicznej. Może wystąpić u każdego, jeśli olejek zostanie użyty w zbyt dużej dawce (np. nałożony nierozcieńczony na skórę) lub jeśli dyfuzja trwa zbyt długo, nasycając powietrze.

• Objawy to najczęściej pieczenie, zaczerwienienie skóry, kaszel lub drapanie w gardle (w przypadku inhalacji).
• Reakcja jest proporcjonalna do dawki – im więcej olejku, tym silniejsze drażnienie. Zwykle ustępuje szybko po usunięciu bodźca i przewietrzeniu pomieszczenia.

Reakcja Alergiczna
Reakcja alergiczna to odpowiedź układu odpornościowego, który uznał dany składnik olejku za zagrożenie. Występuje tylko u osób uczulonych, które zostały już wcześniej uwrażliwione na dany związek chemiczny.

• Objawy to pokrzywka, silne swędzenie, obrzęk, a w skrajnych przypadkach trudności w oddychaniu.
• Reakcja ta może wystąpić nawet przy minimalnej dawce (np. jednej kropli), jeśli osoba jest już uczulona.

Wniosek: Aby uniknąć podrażnienia, należy zmniejszyć dawkę i skrócić czas dyfuzji. Aby uniknąć reakcji alergicznej, należy całkowicie wyeliminować dany olejek ze stosowania, ponieważ oznacza to trwałą nadwrażliwość.

Tak. Każdy olejek eteryczny, nawet te powszechnie uważane za najłagodniejsze (np. lawenda, rumianek rzymski), może wywołać indywidualną reakcję alergiczną lub nadwrażliwość u danej osoby. Zawsze testuj nowy olejek, zaczynając dyfuzję od minimalnej dawki 1 kropli.

Większość olejków, ze względu na swoją wysoką koncentrację, ma potencjał drażniący. To, czy podrażnienie wystąpi, jest ściśle powiązane z indywidualną tolerancją organizmu i ilością użytego olejku. Olejki eteryczne są silnie skoncentrowanymi substancjami, a ich nieprawidłowe stosowanie może prowadzić do podrażnień skóry, błon śluzowych oraz dróg oddechowych (tzw. drażliwość).

• Ryzyko w dyfuzji: Podrażnienie dróg oddechowych może wystąpić, gdy używa się zbyt dużej dawki olejku, dyfuzor jest zbyt blisko twarzy lub pracuje zbyt długo i bez przerw (co prowadzi do nadmiernego nasycenia powietrza). Może się to objawiać kaszlem, bólem głowy lub drapaniem w gardle.
• Wrażliwość na konkretne związki: Niektóre olejki, np. te bogate w fenole (goździk, cynamon, oregano), są z natury bardziej drażniące niż inne i wymagają wyjątkowo niskich stężeń.
• Indywidualna reakcja: Wrażliwość jest kwestią indywidualną, dlatego zawsze zaczynaj od minimalnej dawki (1 kropli), aby sprawdzić tolerancję organizmu.

Pamiętaj: Działanie olejków jest bezpieczne i korzystne tylko wtedy, gdy stosuje się je w odpowiednio niskich dawkach i z zachowaniem przerw w dyfuzji.

Tak. Niektóre składniki olejków eterycznych mogą wpływać na działanie leków, głównie poprzez hamowanie lub przyspieszanie ich metabolizmu w wątrobie. W efekcie lek może działać za mocno, za słabo, albo zwiększa się ryzyko działań niepożądanych.

Olejki eteryczne mogą wpływać na działanie leków z kilku powodów:

1. Zaburzanie metabolizmu leków
Niektóre składniki olejków modulują aktywność enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za rozkład leków. Może to prowadzić do:zbyt wysokiego stężenia leku (ryzyko działań niepożądanych),osłabienia działania leku (nieskuteczna terapia).

2. Wpływ na układ nerwowy
Olejki działające uspokajająco, pobudzająco lub sedatywnie mogą zmieniać odczuwanie działania leków o podobnym profilu.

3. Oddziaływanie na skórę
Stosowane miejscowo mogą zwiększać wchłanianie leków dermatologicznych lub działać drażniąco, co wpływa na ich tolerancję.

Jakie formy stosowania olejków niosą największe ryzyko?
Doustne stosowanie olejków eterycznych – zdecydowanie odradzane; ryzyko interakcji i toksyczności jest najwyższe.
Stosowanie na skórę w dużym stężeniu – możliwe nasilenie działania leków dermatologicznych.
Inhalacje i dyfuzja – zwykle mniej ryzykowne, ale nadal mogą wpływać na działanie leków uspokajających.

Więcej szczegółowych informacji o interakcji leków z olejkami eterycznymi znajdziesz w naszej bazie wiedzy TUTAJ.

Powyższe informacje mają charakter wyłącznie edukacyjny. Stosowanie olejków eterycznych w przypadku jednoczesnego przyjmowania leków zawsze wymaga konsultacji z lekarzem lub doświadczonym aromaterapeutą.

Istnieją stany zdrowotne, w których organizm reaguje silniej na substancje biologicznie aktywne, dlatego niektóre olejki mogą nasilać objawy lub wpływać na przebieg choroby.

1. Choroby przewlekłe
Przy zaburzeniach pracy układu nerwowego, krążenia, oddechowego czy hormonalnego olejki mogą wpływać na funkcje tych układów, zmieniając np. napięcie naczyń, pobudliwość nerwową czy poziom stresu.

2. Nadwrażliwość dróg oddechowych
Silnie aromatyczne substancje mogą podrażniać błony śluzowe i wywoływać reakcje skurczowe lub uczuleniowe.

3. Nadwrażliwość skóry
Niektóre olejki są drażniące lub fototoksyczne — w stanach zapalnych skóry może to pogarszać objawy.

4. Zaburzenia hormonalne
Część olejków wykazuje działanie modulujące układ hormonalny, dlatego wymagają ostrożności przy zaburzeniach endokrynologicznych.

5. Ciąża i karmienie
Tu największe znaczenie ma bezpieczeństwo płodu i możliwy wpływ olejków na gospodarkę hormonalną oraz napięcie mięśni gładkich.

Zasada ogólna
Im poważniejsza choroba tym ostrożniejsze powinno być stosowanie olejków – szczególnie skoncentrowanych lub w dużych dawkach.

Więcej szczegółowych informacji o bezpieczeństwie stosowania olejków eterycznych w chorobach znajdziesz w naszej bazie wiedzy TUTAJ.

Powyższe informacje mają charakter wyłącznie edukacyjny. Stosowanie olejków eterycznych w przypadku chorób przewlekłych zawsze wymaga konsultacji z lekarzem lub doświadczonym aromaterapeutą.

Tak. Olejki eteryczne to substancje naturalne, które z czasem się utleniają, co powoduje zmianę ich składu chemicznego, osłabienie właściwości, a w skrajnych przypadkach może zwiększyć ryzyko podrażnień i alergii.

• Olejki cytrusowe (np. cytryna, pomarańcza): Utleniają się najszybciej. Zazwyczaj powinny być zużyte w ciągu 2 lat od otwarcia.
• Olejki ziołowe/kwiatowe (np. lawenda, mięta, eukaliptus): Mają dłuższą trwałość, zazwyczaj 3 lata od otwarcia.
• Olejki żywiczne/drzewne/korzenne (np. sandałowiec, mirra, wetiweria): Mogą zachować swoje właściwości przez 4 do 8 lat, a niektóre nawet lepiej pachną z czasem i są celowo postarzane na cele perfumeryjne.

Zapamiętaj! Na spodzie każdego olejku Urulu znajduje się numer partii olejku, który jest jednocześnie datą destylacji. Pod numerem partii znajduje się orientacyjny maksymalny okres trwałości olejku.

Olejki eteryczne najlepiej przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu. Najważniejsze jest jednak unikanie wystawiania ich na bezpośrednie działanie światła słonecznego i dokładne zakręcanie buteleczek. Trzymaj je z dala od dzieci.

Niektórzy zalecają przechowywanie olejków eterycznych w lodówce (szczególnie cytrusowych), ale miej na uwadze, że buteleczki przesiąkną zapachem jedzenia, dlatego lepiej włóż je najpierw do pudełeczka.

Z naszego doświadczenia wynika, że trzymanie olejku z dala od źródła ciepła i światła jest wystarczające.

Rekomendowany okres trwałości olejków eterycznych to około 2-5 lat od destylacji. (datę destylacji oraz okres przybliżonej trwałości znajdziesz na dole buteleczki). Jesteśmy jednak przekonani, że olejki zużyjesz znacznie szybciej.